Επανακαθορισμός Αιγιαλού στην περιοχή «Μπούκα» στο Τσιλιβή-Τραγάκι, Ζακύνθου: Νομικά και Περιβαλλοντικά Ερωτήματα για την Απόφαση του 2024 // Η διοίκηση παραδέχεται διάβρωση ακτών στη Ζάκυνθο αλλά επαναχαράσσει αιγιαλό και παραλία
Η συγκεκριμένη Έκθεση της Επιτροπής του άρθρου 3 του ν. 2971/2001 είναι ένα εξαιρετικά κρίσιμο διοικητικό και πολεοδομικό κείμενο, γιατί στην πράξη:
- καταργεί παλαιές γραμμές αιγιαλού/παραλίας,
- επαναχαράσσει αιγιαλό,
- καθορίζει νέα γραμμή παραλίας,
- συνδέει την επαναχάραξη με την ΠΟΑ του 2018,
- και επηρεάζει άμεσα ιδιοκτησίες, κοινόχρηστους χώρους, παραλιακά Ο.Τ. και μελλοντικές δυνατότητες δόμησης/τουριστικής αξιοποίησης.
Η αξιολόγηση πρέπει να γίνει σε πέντε επίπεδα:
1. Νομική – Θεσμική αξιολόγηση
Η Έκθεση επιχειρεί να θεμελιώσει τον επανακαθορισμό πάνω σε δύο βασικά επιχειρήματα:
- αδυναμία ακριβούς εφαρμογής του ΦΕΚ 362Δ/1983 στο ΕΓΣΑ87,
- ανάγκη «συναρμογής» με την ΠΟΑ του 2018 και τα όμορα ΦΕΚ.
Αυτό είναι τυπικά αποδεκτό υπό το καθεστώς του ν. 2971/2001, διότι πράγματι πολλές παλιές χαράξεις του ’70–’80 ήταν σκαριφηματικές και χωρίς γεωαναφορά.
Όμως εδώ εμφανίζονται σοβαρά ζητήματα:
Α. Ο επανακαθορισμός δεν είναι απλή τεχνική διόρθωση
Η ίδια η έκθεση παραδέχεται ότι:
- μεταβάλλονται κορυφές,
- αλλάζει γεωμετρία,
- γίνονται νέες συναρμογές,
- καθορίζεται νέα παραλία,
- καταργούνται παλαιές γραμμές,
- και προσαρμόζεται η χάραξη στη σημερινή κατάσταση.
Άρα δεν μιλάμε για «τεχνική αποτύπωση» αλλά ουσιαστικά για νέα διοικητική χάραξη.
Αυτό είναι κρίσιμο νομικά.
2. Περιβαλλοντική αξιολόγηση
Η έκθεση περιέχει κάτι εξαιρετικά σημαντικό:
«διαπιστώθηκε ότι εξελίσσεται έντονα εκτεταμένο φαινόμενο διάβρωσης της ξηράς»
και επίσης:
«παρατηρούνται έντονα φαινόμενα διάβρωσης με μείωση της επιφανείας της ξηράς»
Αυτό είναι ίσως το πιο αποκαλυπτικό σημείο όλου του κειμένου.
Δηλαδή η ίδια η Επιτροπή αναγνωρίζει επίσημα:
- ενεργή διάβρωση ακτής,
- υποχώρηση ξηράς,
- μεταβολή ακτογραμμής,
- ασταθές παράκτιο σύστημα.
Αλλά αντί αυτό να οδηγήσει σε:
- αυξημένη προστασία,
- ζώνη ασφαλείας,
- επιστημονική γεωλογική τεκμηρίωση,
- κλιματική αξιολόγηση,
- περιορισμό δομήσεων,
η διαδικασία καταλήγει σε:
- επαναχάραξη,
- ταυτίσεις με Ρ.Γ.,
- και λειτουργική προσαρμογή σε πολεοδομικό σχέδιο.
Αυτό είναι πολιτικά και περιβαλλοντικά πολύ σοβαρό.
3. Πολεοδομική αξιολόγηση
Η πιο κρίσιμη ίσως παράγραφος είναι αυτή:
«εντός Σχεδίου Πόλεως “Τσιλιβί”, ταυτίζεται … με την Ρυμοτομική Γραμμή (Ρ.Γ.)»
Δηλαδή:
η γραμμή παραλίας και σε σημεία ο αιγιαλός ουσιαστικά «κουμπώνουν» πάνω στο σχέδιο πόλης.
Αυτό δημιουργεί εύλογα ερωτήματα:
- Η φυσική ακτογραμμή καθορίζει τη χάραξη;
ή - η πολεοδομική υφιστάμενη κατάσταση καθορίζει τον αιγιαλό;
Γιατί ο αιγιαλός κατά το Σύνταγμα πρέπει να προσδιορίζεται φυσικά και όχι πολεοδομικά.
Εδώ φαίνεται να υπάρχει:
- έντονη προσαρμογή στη Ρυμοτομία,
- προσπάθεια «συνέχειας» οικοδομικών τετραγώνων,
- και διοικητική εξομάλυνση για το σχέδιο πόλης.
Αυτό είναι εξαιρετικά αμφιλεγόμενο.
4. Τεχνική αξιολόγηση
Υπάρχουν τεχνικά σωστά στοιχεία:
✔ αναφορά σε ΕΓΣΑ87
✔ χρήση ορθοφωτοχαρτών ΕΚΧΑ
✔ γεωαναφορά
✔ αντιμετώπιση προβλήματος παλιών γραφικών χαράξεων
✔ σύνδεση με ΠΟΑ
Όμως:
Α. Δεν υπάρχει γεωλογική μελέτη
Για περιοχή που:
- χαρακτηρίζεται αργιλώδης,
- με ενεργή διάβρωση,
- με μεταβαλλόμενη ακτή,
θα περίμενε κανείς:
- γεωτεχνική τεκμηρίωση,
- ακτομηχανική μελέτη,
- ανάλυση διάβρωσης,
- πρόβλεψη υποχώρησης ακτής.
Δεν υπάρχουν.
Β. Η ΠΟΑ αντιμετωπίζεται σχεδόν ως «αυθεντία»
Η Επιτροπή επαναλαμβάνει:
«αναγνωρίζεται ως ορθή»
για την ΠΟΑ του 2018.
Αλλά η ΠΟΑ είναι προκαταρκτική γραμμή, όχι αδιαμφισβήτητο φυσικό δεδομένο.
Άρα τίθεται ερώτημα:
- έγινε πραγματική ανεξάρτητη κρίση;
ή - η Επιτροπή ουσιαστικά επικύρωσε την ΠΟΑ;
5. Ζήτημα σύνθεσης της Επιτροπής και ιδιωτικής πρωτοβουλίας της διαδικασίας
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι από τη συνεδρίαση της Επιτροπής απουσίαζε ο εκπρόσωπος της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος & Χωρικού Σχεδιασμού της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ιονίου, χωρίς μάλιστα να αναπληρωθεί από τον νόμιμο αναπληρωτή του.
Παρότι η Έκθεση επικαλείται τυπικά απαρτία, η απουσία της κατεξοχήν αρμόδιας περιβαλλοντικής αρχής αποκτά αυξημένη βαρύτητα σε μια υπόθεση όπου η ίδια η Επιτροπή αναγνωρίζει ενεργή διάβρωση της ακτής και απώλεια ξηράς.
Η έλλειψη ειδικής γεωλογικής, ακτομηχανικής ή περιβαλλοντικής τεκμηρίωσης ενισχύει τα ερωτήματα για την πληρότητα της περιβαλλοντικής αξιολόγησης.
Παράλληλα, η διαδικασία κινήθηκε κατόπιν αιτήματος ιδιωτικής εταιρείας («ΙΟΝΙΚΗ ΑΤΑΞΕ») για επανακαθορισμό αιγιαλού και παραλίας έμπροσθεν ιδιοκτησίας της.
Αν και ο νόμος επιτρέπει την υποβολή τέτοιου αιτήματος από ιδιώτη, στην προκειμένη περίπτωση δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα ως προς το κατά πόσο η επαναχάραξη υπηρετεί πρωτίστως την προστασία του κοινόχρηστου παράκτιου χώρου ή την προσαρμογή ιδιοκτησιακών και πολεοδομικών δεδομένων σε μια ιδιαίτερα τουριστική και υψηλής αξίας περιοχή της Ζακύνθου.
7. Η μεταβατική διάταξη του ν. 5104/2024 και τα σοβαρά θεσμικά ερωτήματα που εγείρονται
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το γεγονός ότι, παρότι η Επιτροπή του άρθρου 3 συνεδρίασε στις 28/02/2024 — λίγες μόλις ημέρες πριν από τη δημοσίευση του ν. 5092/2024 — η τελική επικύρωση της επαναχάραξης αιγιαλού και παραλίας έγινε τελικά τον Ιούλιο του 2024, με ρητή επίκληση της μεταβατικής διάταξης του άρθρου 113 του ν. 5104/2024.
Η συγκεκριμένη διάταξη προβλέπει ότι μπορούν να επικυρωθούν αποφάσεις επιτροπών αιγιαλού και παραλίας που είχαν ληφθεί σε συνεδριάσεις προγενέστερες της 4ης Μαρτίου 2024, δηλαδή πριν από την έναρξη ισχύος του νέου θεσμικού πλαισίου. Ωστόσο, η ρύθμιση αυτή δεν θέτει κανένα χρονικό όριο προς τα πίσω, λειτουργώντας ουσιαστικά ως γενική εκ των υστέρων «ομπρέλα νομιμοποίησης» εκκρεμών πράξεων του παλαιού καθεστώτος.
Το γεγονός ότι μια τόσο κρίσιμη επαναχάραξη αιγιαλού:
- σε περιοχή εξαιρετικά υψηλής τουριστικής αξίας,
- κατόπιν αιτήματος μεγάλου ιδιωτικού επιχειρηματικού ομίλου,
- με αναγνωρισμένα φαινόμενα έντονης διάβρωσης,
- χωρίς παρουσία της αρμόδιας περιβαλλοντικής αρχής στη συνεδρίαση της Επιτροπής,
επικυρώνεται τελικά μέσω αυτής της μεταβατικής διάταξης, δημιουργεί σοβαρά πολιτικά και θεσμικά ερωτήματα.
Εύλογα τίθεται το ερώτημα αν πρόκειται για μια γενική διοικητική ρύθμιση ή για διάταξη με έντονα φωτογραφικά χαρακτηριστικά, που λειτούργησε στην πράξη ως μηχανισμός διευκόλυνσης συγκεκριμένων ιδιωτικών συμφερόντων στον ευαίσθητο και συνταγματικά προστατευόμενο παράκτιο χώρο.
Συνολικό συμπέρασμα
Η Έκθεση:
- εμφανίζεται ως τεχνικός επανακαθορισμός,
- αλλά στην πραγματικότητα λειτουργεί ως βαθιά αναδιάταξη του παραλιακού μετώπου Τσιλιβί–Μπούκα.
Το πιο κρίσιμο στοιχείο είναι ότι:
✅ αναγνωρίζει επίσημα έντονη διάβρωση της ακτής,
✅ καταργεί παλιές γραμμές,
✅ μεταφέρει χαράξεις στο σύγχρονο υπόβαθρο,
✅ συνδέει αιγιαλό/παραλία με το σχέδιο πόλης,
✅ και δεν αιτιολογεί επαρκώς τη σχέση της διαδικασίας με το νέο άρθρο 5 του ν. 5092/2024.
Αυτό αφήνει ανοιχτά:
- ζητήματα νομιμότητας,
- ζητήματα συνταγματικότητας,
- περιβαλλοντικές ενστάσεις,
- και πιθανές βάσεις διοικητικής προσβολής.
Διαβαστε ακόμα:
Ανακάλυψε περισσότερα από ΣΥΡΙΖA - Προοδευτική Συμμαχία - ΝΕ Ζακύνθου
Εγγραφείτε για να λαμβάνετε τις τελευταίες αναρτήσεις στο email σας.
