ΣΥΡΙΖA – Προοδευτική Συμμαχία – ΝΕ Ζακύνθου

Με αφορμή τη συνέντευξή του στην εκπομπή «Εκτενώς» του Ionian Radio και στον δημοσιογράφο Δημήτρη Τετράδη, ο Αντώνης Κασσιμάτης αναλύει τις πολιτικές και αυτοδιοικητικές ευθύνες για το υδατικό πρόβλημα της Ζακύνθου, τις επιλογές της ΔΕΥΑΖ και τις προοπτικές ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού διαχείρισης των υδάτινων πόρων του νησιού.

τα κυρια σημεία της συνέντευξης στον Δημητρη Τετράδη:

Πολιτικές και αυτοδιοικητικές ευθύνες για το υδατικό πρόβλημα της Ζακύνθου – Οι προοπτικές ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού διαχείρισης των υδάτινων πόρων του νησιού

Η Ζάκυνθος βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με μια από τις σοβαρότερες προκλήσεις που θα καθορίσουν το μέλλον της: τη διαχείριση των υδάτινων πόρων.

Την ίδια στιγμή που το νησί φιλοξενεί εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο και η τουριστική ανάπτυξη επεκτείνεται με ταχείς ρυθμούς, οι βασικές υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης παραμένουν ανεπαρκείς. Το αποτέλεσμα είναι ένα διαρκές αδιέξοδο που πληρώνουν τελικά οι πολίτες μέσα από αυξημένους λογαριασμούς, υποβαθμισμένες υπηρεσίες και αβεβαιότητα για το μέλλον.

Το μεγάλο πρόβλημα των απωλειών

Το πρώτο και βασικό ερώτημα είναι απλό:

Πώς είναι δυνατόν να συζητάμε για νέες πηγές νερού όταν ένα τεράστιο ποσοστό του νερού που αντλείται χάνεται πριν φτάσει στους καταναλωτές;

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί δημόσια, η απόκλιση μεταξύ των ποσοτήτων που αντλούνται και εκείνων που τελικά τιμολογούνται είναι τεράστια, γεγονός που αποκαλύπτει ένα δίκτυο γεμάτο διαρροές, βλάβες και χρόνιες παθογένειες που δεν αντιμετωπίστηκαν επί δεκαετίες.

Καμία σοβαρή πολιτική για το νερό δεν μπορεί να ξεκινήσει αν προηγουμένως δεν μειωθούν δραστικά αυτές οι απώλειες.

Απουσία σχεδίου και στρατηγικής

Το πρόβλημα της Ζακύνθου δεν είναι μόνο τεχνικό.

Είναι πρωτίστως πολιτικό.

Εδώ και χρόνια ακούμε εξαγγελίες, υποσχέσεις και αποσπασματικές παρεμβάσεις χωρίς να υπάρχει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης των υδάτινων πόρων του νησιού.

Η απουσία ενός πραγματικού master plan οδηγεί σε αποφάσεις που λαμβάνονται υπό την πίεση της στιγμής και όχι με βάση τις ανάγκες των επόμενων δεκαετιών.

Το ίδιο συμβαίνει και σε άλλα κρίσιμα ζητήματα υποδομών. Από το αεροδρόμιο μέχρι το αποχετευτικό δίκτυο και τη διαχείριση του νερού, η εικόνα είναι κοινή: έλλειψη προετοιμασίας, καθυστερήσεις και μεταφορά του κόστους στην κοινωνία.

Η αφαλάτωση δεν είναι πανάκεια

Τα τελευταία χρόνια η αφαλάτωση παρουσιάζεται ως η λύση για όλα τα προβλήματα.

Όμως η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.

Οι μονάδες αφαλάτωσης έχουν υψηλό ενεργειακό κόστος, απαιτούν σημαντικές επενδύσεις και δημιουργούν νέες εξαρτήσεις. Το νερό που παράγεται δεν είναι δωρεάν. Το κόστος μεταφέρεται είτε στους λογαριασμούς των πολιτών είτε στους δημόσιους προϋπολογισμούς.

Γι’ αυτό και η συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στο πόσες μονάδες αφαλάτωσης θα εγκατασταθούν, αλλά στο ποιος θα πληρώσει το κόστος λειτουργίας τους και ποια επιχειρηματικά συμφέροντα θα επωφεληθούν από αυτές.

Μικρά φράγματα και συγκράτηση βρόχινων υδάτων

Υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις που αξίζει να εξεταστούν σοβαρά.

Η κατασκευή μικρών φραγμάτων και έργων συγκράτησης βρόχινων υδάτων μπορεί να συμβάλει στην αναπλήρωση των υδροφορέων, στη μείωση των απωλειών προς τη θάλασσα και στη δημιουργία αποθεμάτων νερού για τις ξηρές περιόδους.

Πρόκειται για παρεμβάσεις με μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα και χαμηλότερο λειτουργικό κόστος σε σχέση με τις ενεργοβόρες λύσεις της αφαλάτωσης.

Δεν αποτελούν τη μοναδική λύση, αλλά πρέπει να αποτελέσουν μέρος ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού.

Οι πολίτες πληρώνουν το λογαριασμό

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι ενώ τα προβλήματα παραμένουν, οι πολίτες καλούνται να πληρώσουν ολοένα και περισσότερα.

Η αύξηση των τελών, το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος και η συνολική επιβάρυνση των νοικοκυριών δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα για χιλιάδες οικογένειες και μικρές επιχειρήσεις.

Δεν μπορεί το κόστος της χρόνιας αδράνειας να μεταφέρεται μονίμως στους καταναλωτές.

Η ΔΕΥΑΖ οφείλει να παρουσιάσει συγκεκριμένα στοιχεία, μετρήσιμους στόχους και χρονοδιάγραμμα για τη μείωση των απωλειών, τη βελτίωση των υπηρεσιών και την αξιοποίηση κάθε διαθέσιμου χρηματοδοτικού εργαλείου.

Χρειάζεται πολιτική βούληση

Τα μεγάλα προβλήματα της Ζακύνθου δεν μπορούν να λυθούν μόνο από τον Δήμο ή μόνο από τη ΔΕΥΑΖ.

Απαιτούν κρατική στήριξη, χρηματοδότηση, στελέχωση υπηρεσιών και συντονισμό μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι το λεγόμενο «επιτελικό κράτος» αποτυγχάνει ακόμη και σε βασικά ζητήματα οργάνωσης και υποδομών. Η Ζάκυνθος δεν αντέχει άλλη αναμονή.

Το νερό είναι κοινωνικό αγαθό και όχι πεδίο ευκαιριακών πειραματισμών.

Αυτό που χρειάζεται το νησί είναι ένα ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης των υδάτινων πόρων, με διαφάνεια, επιστημονική τεκμηρίωση, περιβαλλοντική βιωσιμότητα και κοινωνική δικαιοσύνη.

Μόνο έτσι μπορούμε να εξασφαλίσουμε ότι η ανάπτυξη της Ζακύνθου δεν θα γίνει σε βάρος των κατοίκων της.