Μπόχαλη Ζακύνθου: Ερώτηση στη Βουλή από τον Συριζα ΠΣ για τις κατολισθήσεις – Κίνδυνος για σχολεία, κατοίκους και το Κάστρο // Ερώτηση με πρωτοβουλία του Ανδρέα Παναγιωτόπουλου βουλευτή Αχαίας και τομεάρχη υγείας του κόμματος | ΣΥΡΙΖA - Προοδευτική Συμμαχία

Μπόχαλη Ζακύνθου: Ερώτηση στη Βουλή από τον Συριζα ΠΣ για τις κατολισθήσεις – Κίνδυνος για σχολεία, κατοίκους και το Κάστρο // Ερώτηση με πρωτοβουλία του Ανδρέα Παναγιωτόπουλου βουλευτή Αχαίας και τομεάρχη υγείας του κόμματος

Posted by syrizazante on 2 Απριλίου 2026 · Σχολιάστε

Επίκαιρη Ερώτηση για τη Μπόχαλη Ζακύνθου

Κατολισθήσεις, καθυστερήσεις έργων και κίνδυνοι για ανθρώπους και υποδομές

📍 Το ζήτημα: Μια διαρκώς επιδεινούμενη απειλή

Η περιοχή της Μπόχαλης Ζακύνθου, και ειδικότερα τα πρανή γύρω από το Ενετικό Κάστρο Ζακύνθου, αποτελεί εδώ και δεκαετίες μια γεωλογικά επιβαρυμένη ζώνη με έντονη κατολισθητική δραστηριότητα.

Τα τελευταία χρόνια, το φαινόμενο παρουσιάζει σαφή επιδείνωση, τόσο σε συχνότητα όσο και σε ένταση, μετατρέποντας ένα χρόνιο πρόβλημα σε άμεσο κίνδυνο για την ασφάλεια της περιοχής.

🌍 Μετά τον σεισμό του 2018: Η κατάσταση επιβαρύνεται

Καθοριστική καμπή αποτέλεσε ο σεισμός της 26ης Οκτωβρίου 2018 (6,8 Ρίχτερ), μετά τον οποίο:

καταγράφηκαν εκτεταμένες ρωγμές,
παρατηρήθηκαν αποκολλήσεις εδαφικών μαζών,
επιβεβαιώθηκε η αστάθεια των πρανών.

Η γεωλογική δομή (αργιλικά εδάφη – «γλήνα»), οι μεγάλες κλίσεις και η διάβρωση, σε συνδυασμό με αποσπασματικές ανθρώπινες παρεμβάσεις χωρίς επαρκή μελέτη, επιδεινώνουν περαιτέρω το πρόβλημα.

Παράλληλα, η υψηλή σεισμικότητα της Ζακύνθου και τα ολοένα συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα λόγω κλιματικής αλλαγής αυξάνουν τον κίνδυνο νέων κατολισθήσεων.

🏫 Κίνδυνοι για κατοίκους, μαθητές και επισκέπτες

Η ιδιαιτερότητα της Μπόχαλης είναι ότι κάτω από τα πρανή αναπτύσσεται ενεργός αστικός ιστός.

Σε άμεση γειτνίαση βρίσκονται:

κατοικίες,
το 1ο Γυμνάσιο και το 1ο Λύκειο Ζακύνθου,
πολιτιστικές εγκαταστάσεις όπως το ανοιχτό θέατρο.

👉 Αυτό σημαίνει ότι ο κατολισθητικός κίνδυνος δεν είναι θεωρητικός, αλλά αφορά άμεσα ανθρώπινες ζωές.

🏛 Προστασία πολιτιστικής κληρονομιάς

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην ανάγκη προστασίας του Ενετικού Κάστρου, το οποίο:

αποτελεί μνημείο υψηλής ιστορικής αξίας,
επηρεάζεται άμεσα από τη γεωδυναμική αστάθεια της περιοχής.

Η ευθύνη του Υπουργείου Πολιτισμού καθίσταται κρίσιμη για τη διατήρηση του μνημείου.

🔥 Αντιπυρική προστασία: Ένας υποτιμημένος κίνδυνος

Η ερώτηση αναδεικνύει και έναν συχνά παραγνωρισμένο παράγοντα:

👉 Τον κίνδυνο πυρκαγιάς στον λόφο της Μπόχαλης.

Μια ενδεχόμενη πυρκαγιά θα μπορούσε να:

αποδυναμώσει περαιτέρω τα πρανή,
επιταχύνει κατολισθήσεις,
απειλήσει άμεσα τον αστικό ιστό της πόλης.

⏳ Μελέτες υπάρχουν – έργα καθυστερούν

Παρά το γεγονός ότι:

έχουν εκπονηθεί πολλαπλές γεωτεχνικές μελέτες,
έχουν διατεθεί σημαντικοί πόροι,

τα έργα:

αντιστήριξης,
αποστράγγισης,
σταθεροποίησης

δεν έχουν υλοποιηθεί στον απαιτούμενο βαθμό.

Οι κάτοικοι της περιοχής συνεχίζουν να βιώνουν ένα καθεστώς ανασφάλειας, ιδιαίτερα σε περιόδους έντονων καιρικών φαινομένων.

❓ Τα κρίσιμα ερωτήματα προς την κυβέρνηση

Οι Βουλευτές ζητούν σαφείς απαντήσεις για:

την πραγματική κατάσταση των πρανών σήμερα,
την πρόοδο και το χρονοδιάγραμμα των έργων,
την επάρκεια της χρηματοδότησης,
την ύπαρξη συστήματος παρακολούθησης (monitoring),
τη χαρτογράφηση επικινδυνότητας,
τον συντονισμό των αρμόδιων φορέων,
την προστασία του κάστρου,
τον αντιπυρικό σχεδιασμό της περιοχής.

🧑‍⚖️ Οι ερωτώντες Βουλευτές

Η ερώτηση κατατέθηκε από τους Βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία:

Ανδρέας Παναγιωτόπουλος
Καλλιόπη Βέττα
Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος
Γεώργιος Ψυχογιός

🧠 Συμπέρασμα

Η κατάσταση στη Μπόχαλη Ζακύνθου αναδεικνύεται πλέον ως ένα πολύπλευρο ζήτημα δημόσιας ασφάλειας, υποδομών και πολιτιστικής προστασίας.

Η παρέμβαση των βουλευτών θέτει με σαφήνεια το κρίσιμο ερώτημα:

👉 Θα υπάρξει επιτέλους ολοκληρωμένη, συντονισμένη και άμεση παρέμβαση ή θα συνεχιστεί η διαχείριση με καθυστερήσεις και αποσπασματικά μέτρα;

Αθήνα, 30 Μαρτίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους Υπουργούς

Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας

Υποδομών και Μεταφορών

Εσωτερικών

Πολιτισμού

Θέμα: «Επικίνδυνη επιδείνωση κατολισθητικών φαινομένων στη Μπόχαλη Ζακύνθου – Ανάγκη άμεσων παρεμβάσεων και επιτάχυνσης των αναγκαίων έργων»

Η περιοχή της Μπόχαλης Ζακύνθου και, ειδικότερα, τα πρανή του λόφου όπου δεσπόζει το Ενετικό Κάστρο, αποτελεί εδώ και δεκαετίες μία γεωλογικά επιβαρυμένη ζώνη με συστηματική εκδήλωση κατολισθητικών φαινομένων. Τα φαινόμενα αυτά, τα οποία κατά το παρελθόν εκδηλώνονταν με περιορισμένη ένταση, παρουσιάζουν τα τελευταία χρόνια σαφή επιδείνωση τόσο ως προς τη συχνότητα, όσο και ως προς την έντασή τους.

Καθοριστικό σημείο καμπής αποτέλεσε ο ισχυρός σεισμός της 26ης Οκτωβρίου 2018 (6,8 Ρίχτερ), μετά τον οποίο πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες αυτοψίες από επιστημονικές ομάδες γεωλόγων. Οι έρευνες αυτές κατέγραψαν εκτεταμένες ρωγμώσεις, αποκολλήσεις επιφανειακών υλικών και μετακινήσεις εδαφικών μαζών, επιβεβαιώνοντας την ήδη επιβαρυμένη κατάσταση των πρανών.

Σύμφωνα με τους αρμόδιους επιστήμονες, η γεωλογική δομή της περιοχής αποτελεί καθοριστικό παράγοντα αστάθειας των πρανών. Παράλληλα, η έντονη μορφολογία με τις μεγάλες κλίσεις, σε συνδυασμό με τη συνεχή διάβρωση, επιδεινώνει περαιτέρω την ευστάθειά τους. Η κατάσταση επιβαρύνεται επιπλέον από ανθρωπογενείς παρεμβάσεις, πολλές εκ των οποίων έχουν πραγματοποιηθεί από διάφορες υπηρεσίες αποσπασματικά και χωρίς τις αναγκαίες γεωτεχνικές μελέτες, διαταράσσοντας τη φυσική ισορροπία του εδάφους και επιδεινώνοντας περαιτέρω την επικινδυνότητα της περιοχής.

Επιπλέον, όπως είναι γνωστό η Ζάκυνθος είναι μια από τις πιο σεισμογενείς περιοχές της χώρας, γεγονός που ενισχύει σημαντικά τον κίνδυνο εκδήλωσης κατολισθήσεων, ειδικά, μετά από σεισμικά γεγονότα ή σε συνδυασμό με έντονες βροχοπτώσεις, οι οποίες καταγράφονται ολοένα και συχνότερα λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι κάτω από τα πρανή αναπτύσσονται κατοικημένες περιοχές, ενώ σε άμεση γειτνίαση βρίσκονται κρίσιμες υποδομές και σημεία αυξημένης συγκέντρωσης πληθυσμού, όπως πολυπληθές σχολικό συγκρότημα που στεγάζει το 1ο Γυμνάσιο και το 1ο Λύκειο Ζακύνθου στο οποίο φοιτούν εκατοντάδες μαθητές, καθώς και το ανοικτό θέατρο. Οι κατολισθήσεις συνεπώς εγκυμονούν, δυνητικά, σοβαρούς κινδύνους για ανθρώπινες ζωές, μαθητές, εκπαιδευτικούς, κατοίκους και επισκέπτες.

Παράλληλα, το Υπουργείο Πολιτισμού οφείλει να μεριμνήσει για τη διαφύλαξη και προστασία του Ενετικού Κάστρου, το οποίο αποτελεί μνημείο υψηλής ιστορικής και πολιτιστικής αξίας και επηρεάζεται άμεσα από τη γεωδυναμική αστάθεια της περιοχής.

Επιπροσθέτως, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη πρόβλεψης και υλοποίησης ολοκληρωμένων μέτρων αντιπυρικής προστασίας του λόφου της Μπόχαλης, ο οποίος γειτνιάζει άμεσα με τον αστικό ιστό της πόλης της Ζακύνθου,καθώς, ενδεχόμενη πυρκαγιά θα μπορούσε να επιδεινώσει δραματικά τη σταθερότητα των πρανών και να θέσει σε άμεσο κίνδυνο τον πληθυσμό.

Παρά το γεγονός ότι την τελευταία εικοσαετία έχουν εκπονηθεί πολλαπλές γεωτεχνικές μελέτες και έχουν διατεθεί σημαντικοί πόροι για τη διερεύνηση του προβλήματος, τα απαραίτητα έργα αντιστήριξης και σταθεροποίησης δεν έχουν υλοποιηθεί στον απαιτούμενο βαθμό. Αν και έχει εγκριθεί χρηματοδότηση και έχει προχωρήσει η διαδικασία ανάθεσης έργου, παραμένουν ερωτήματα ως προς την ταχύτητα υλοποίησης και την επάρκεια των πόρων.

Οι κάτοικοι της περιοχής βιώνουν για χρόνια καθεστώς ανασφάλειας, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια έντονων καιρικών φαινομένων, εκφράζοντας εύλογη ανησυχία για την καθυστέρηση λήψης ουσιαστικών μέτρων προστασίας.

Επειδή η περιοχή παρουσιάζει τεκμηριωμένα αυξημένο κατολισθητικό κίνδυνο,

Επειδή η επιδείνωση των φαινομένων είναι διαρκής και συνδέεται με κλιματικούς και σεισμικούς παράγοντες,

Επειδή υφίσταται άμεση απειλή για κατοικίες, σχολικές μονάδες, πολιτιστικές εγκαταστάσεις και υποδομές,

Επειδή έχουν καταγραφεί παρεμβάσεις χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση που επιβαρύνουν την κατάσταση,

Επειδή απαιτείται προστασία του Ενετικού Κάστρου και αντιπυρική θωράκιση της περιοχής,

Επειδή υπάρχει καθυστέρηση στην υλοποίηση κρίσιμων έργων,

Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

Ποια είναι η σημερινή κατάσταση των πρανών της Μπόχαλης σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα γεωτεχνικά δεδομένα και μελέτες;
Σε ποιο ακριβώς στάδιο βρίσκεται η υλοποίηση των έργων αντιστήριξης, αποστράγγισης και σταθεροποίησης;
Ποιο είναι το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την έναρξη και ολοκλήρωση των εργασιών;
Ποιο είναι το συνολικό ύψος της χρηματοδότησης που έχει εγκριθεί και αν αυτό επαρκεί για την πλήρη αντιμετώπιση του προβλήματος;
Προβλέπεται η εγκατάσταση ολοκληρωμένου συστήματος παρακολούθησης (monitoring) με αισθητήρες μετακινήσεων και υδρολογικών δεδομένων;
Έχει ολοκληρωθεί η χαρτογράφηση επικινδυνότητας της περιοχής και υπάρχει πρόβλεψη για επικαιροποίησή της;
Ποιος είναι ο συντονιστικός φορέας που έχει την ευθύνη για την παρακολούθηση και υλοποίηση των παρεμβάσεων;
Ποιες ενέργειες προτίθεται να αναλάβει το Υπουργείο Πολιτισμού για τη διασφάλιση και προστασία του Ενετικού Κάστρου από τα κατολισθητικά φαινόμενα;
Υπάρχει σχεδιασμός για την αντιπυρική προστασία του λόφου της Μπόχαλης και την αποτροπή κινδύνων που σχετίζονται με πυρκαγιές σε άμεση γειτνίαση με τον αστικό ιστό;