Μαραθονήσι: Περιβάλλον, Ιδιοκτησία και Εξουσία: Όταν το Σύνταγμα προστατεύει τη φύση — αλλά η πολιτική δοκιμάζει τα όρια | Γράφει ο Αντ. Κασσιμάτης*
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Ημέρα Ζακύνθου στις 18/2/2026
Το άρθρο του Αντώνη Κασσιμάτη επιχειρεί μια σύνθετη πολιτικο-θεσμική ανάγνωση της υπόθεσης του Μαραθωνησίου στη Ζάκυνθο, παρουσιάζοντάς την όχι ως μια τοπική διαφορά αλλά ως χαρακτηριστικό παράδειγμα σύγκρουσης ανάμεσα σε τρία θεμελιώδη πεδία: το Σύνταγμα, την περιβαλλοντική προστασία και το δικαίωμα ιδιοκτησίας.
Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι η ελληνική συνταγματική τάξη είναι σαφής: το περιβάλλον αποτελεί υπέρτερο δημόσιο αγαθό και το κράτος έχει υποχρέωση να το προστατεύει, ακόμη και με αυστηρούς περιορισμούς χρήσεων γης ή πλήρη απαγόρευση δόμησης σε περιοχές ιδιαίτερης οικολογικής σημασίας. Το Μαραθωνήσι, ως προστατευόμενη ζώνη ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta, αποτελεί τέτοια περίπτωση.
Ωστόσο, το ίδιο Σύνταγμα προστατεύει και την ιδιοκτησία. Εδώ εντοπίζεται, κατά τον αρθρογράφο, η ουσία του κράτους δικαίου: όταν επιβάλλονται περιορισμοί για λόγους δημοσίου συμφέροντος, η πολιτεία οφείλει αποζημίωση. Η σχετική ευρωπαϊκή νομολογία επιβεβαιώνει αυτή την αρχή, αναγνωρίζοντας ότι η προστασία περιβάλλοντος είναι θεμιτός σκοπός, αλλά δεν μπορεί να οδηγεί σε πλήρη δέσμευση ιδιοκτησίας χωρίς αποκατάσταση.
🔹 Η πολιτική διάσταση της υπόθεσης
Το άρθρο δεν μένει στη νομική ανάλυση. Εστιάζει στον ρόλο της διοίκησης, τονίζοντας ότι σε τέτοιες υποθέσεις ο βασικός κριτής δεν είναι ο ιδιώτης αλλά το κράτος που αδειοδοτεί και ελέγχει. Η ύπαρξη διοικητικών πράξεων που επιτρέπουν παρεμβάσεις σε αυστηρά προστατευόμενες περιοχές εγείρει ερωτήματα για την ουσιαστική εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε φαινόμενα που, σύμφωνα με τον συγγραφέα, εντείνουν τις ανησυχίες:
- αποδυνάμωση τοπικών περιβαλλοντικών θεσμών
- συγκέντρωση αποφάσεων στο κεντρικό κράτος
- έκδοση αδειών σε προστατευόμενες ζώνες
Η κατάσταση αυτή περιγράφεται ως πιθανή ένδειξη «πελατειακής λογικής εξουσίας», δηλαδή πρακτικής όπου οι κανόνες εφαρμόζονται επιλεκτικά και όχι οριζόντια.
🔹 Το ευρύτερο διακύβευμα
Ο συγγραφέας συνδέει την υπόθεση με το μοντέλο ανάπτυξης και την ποιότητα δημοκρατίας. Υποστηρίζει ότι:
- ένας τόπος που καταστρέφει το φυσικό του κεφάλαιο υπονομεύει το μέλλον του
- ένας τόπος που δεν εφαρμόζει ισότιμα τους νόμους υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών
Έτσι, το Μαραθωνήσι παρουσιάζεται ως δείκτης θεσμικής ποιότητας — ένα παράδειγμα που αποκαλύπτει αν το κράτος λειτουργεί με ενιαίους κανόνες ή με εξαιρέσεις.
Το κείμενο καταλήγει σε μια θεμελιώδη αρχή:
η βιώσιμη προοπτική γεννιέται μόνο όταν τηρείται η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία του περιβάλλοντος και τα δικαιώματα ιδιοκτησίας. Όταν αυτή η ισορροπία παραβιάζεται, δημιουργούνται κρίσεις — περιβαλλοντικές, θεσμικές και πολιτικές.
👉 Το τελικό ερώτημα που θέτει ο συγγραφέας υπερβαίνει τη συγκεκριμένη υπόθεση:
δεν είναι τι θα γίνει στο Μαραθωνήσι, αλλά τι κράτος θέλουμε.
(*) πρώην δημοτικός σύμβουλος και μέλος της ΚΕ του Συριζα Προοδευτική Συμμαχία
Διαβάστε ακόμα
Ανακάλυψε περισσότερα από ΣΥΡΙΖA - Προοδευτική Συμμαχία - ΝΕ Ζακύνθου
Εγγραφείτε για να λαμβάνετε τις τελευταίες αναρτήσεις στο email σας.




