Black out στο FIR Αθηνών, έργα-κλειδιά σε καθυστέρηση έως 2028–2030 – Νησιωτικότητα, τουρισμός και Ζάκυνθος | Γράφει ο Αντώνης Κασσιμάτης*
{*) Αντώνης Κασσιμάτης, μέλος της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ
Το γενικευμένο black out στο FIR Αθηνών στις 4 Ιανουαρίου 2026 ανέδειξε, σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ της εφημερίδας “Αυγή της Κυριακής ”, ότι η χώρα εξακολουθεί να λειτουργεί με παρωχημένα συστήματα επιτήρησης και επικοινωνιών, την ώρα που κρίσιμες αναβαθμίσεις της αεροναυτιλίας σέρνονται επί χρόνια, με ορίζοντα ολοκλήρωσης που φτάνει έως το 2029–2030.
Έργα σε εκκρεμότητα και ένα σύστημα σε μόνιμη ευαλωτότητα
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, τα έργα και οι συμβάσεις που αφορούν την ασφάλεια των αερομεταφορών παραμένουν ανολοκλήρωτα στα εξήμισι χρόνια διακυβέρνησης Μητσοτάκη, δημιουργώντας σοβαρές συνθήκες ευαλωτότητας στη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας.
Το πρωτοφανές black out στο FIR Αθηνών δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά, αλλά αποτελεί αποτέλεσμα μιας σοβαρής αδυναμίας να προχωρήσουν έγκαιρα οι αναγκαίες τεχνολογικές αναβαθμίσεις.
Το ρεπορτάζ επισημαίνει ότι η Ελλάδα τελεί εδώ και χρόνια υπό αυστηρή ευρωπαϊκή επιτήρηση. Υπενθυμίζεται ότι το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσε καταδικαστική απόφαση στις 18 Απριλίου 2024 για τη μη εφαρμογή του συστήματος Υπηρεσιών Ζεύξης Δεδομένων (DLS), ενώ παράλληλα βρίσκονται σε εξέλιξη νέες διαδικασίες επί παραβάσει και προσφυγές. Παρά τις προειδοποιήσεις, κρίσιμα έργα μετατίθενται χρονικά, αφήνοντας για χρόνια το σύστημα εκτεθειμένο.
Οι κρίσιμες καθυστερήσεις που καταγράφονται
–Νέα ραντάρ Mode S
Ο διαγωνισμός (62/2025) προκηρύχθηκε μόλις τον Δεκέμβριο 2025, με προϋπολογισμό 53,6 εκατ. ευρώ και προθεσμία υποβολής προσφορών έως 31/1/2026. Η ολοκλήρωση εκτιμάται στο δ’ τρίμηνο 2028 ή στο α’ τρίμηνο 2029.
–Κεντρικό Σύστημα Διαχείρισης Εναέριας Κυκλοφορίας (Pallas 3G / TOP SKY)
–Οι διαδικασίες οδηγούν σε πλήρη ενσωμάτωση έως 1/11/2028, ενώ σε έγγραφα της ΥΠΑ γίνεται λόγος για σταδιακή πλήρη λειτουργία ακόμη και εντός 45 μηνών από την υπογραφή, δηλαδή πρακτικά έως το 2030.
–Σύστημα επικοινωνιών και καταγραφής VCRS (σύμβαση 03/2019)
Πρόκειται για σύμβαση που χαρακτηρίζεται «φιάσκο με άρωμα 717». Τέθηκε σε πολυετή αναστολή και, παρά εξαγγελίες επανεκκίνησης, το Ελεγκτικό Συνέδριο απέρριψε τροποποίηση, θεωρώντας τη σύμβαση τυπικά λήξασα (ορίζοντας υλοποίησης τέλους 2021). Αναμένεται εντός Ιανουαρίου απόφαση για την προσφυγή του Υπουργείου.
–Διαδικασίες προσέγγισης PBN σε 31 αεροδρόμια
Ο διαγωνισμός «πάγωσε» μετά από απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών στα τέλη Δεκεμβρίου και αναπέμφθηκε για επανέλεγχο.
–DLS – ψηφιακή ζεύξη δεδομένων
Μετά την καταδικαστική απόφαση του ΔΕΕ (18/4/2024), η σύμβαση υπογράφηκε τον Μάιο 2025, με προβλεπόμενη ολοκλήρωση το α’ τρίμηνο του 2026.
Το «μοντέλο σιδηροδρόμου» και η εύθραυστη ασφάλεια
Η εικόνα που προκύπτει, σύμφωνα με την “Αυγή της Κυριακής”, παραπέμπει ευθέως στο γνωστό «μοντέλο καθυστερήσεων» του σιδηροδρόμου: έργα που εξαγγέλλονται, συμβάσεις που μπλοκάρουν, χρονοδιαγράμματα που μετατίθενται συνεχώς. Το αποτέλεσμα είναι ένα σύστημα που λειτουργεί στα όρια, μέχρι να συμβεί το επόμενο σοβαρό περιστατικό.
Στο σκοτάδι η έρευνα για τα αίτια του black out στο FIR Αθηνών
Πέρα από τις διαχρονικές καθυστερήσεις, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι μέχρι σήμερα δεν έχει αποσαφηνιστεί η ακριβής αιτία του γενικευμένου black out στο FIR Αθηνών. Παρότι η παλαιότητα του εξοπλισμού και τα προβλήματα στις συμβάσεις είχαν ήδη καταγγελθεί από τους εργαζόμενους στην ΥΠΑ και ήταν γνωστά στην πολιτική ηγεσία και στην ΥΠΑ, τις πρώτες ώρες μετά το συμβάν διακινήθηκαν – μέσω διαρροών– σενάρια περί «μαζικής παρεμβολής» και κυβερνοεπίθεσης.
Το αφήγημα αυτό εγκαταλείφθηκε σύντομα, με τους αρμόδιους υπουργούς να αποκλείουν το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης και να μιλούν για εκτεταμένη τηλεπικοινωνιακή αστοχία. Ωστόσο, παραμένει αναπάντητο το κρίσιμο ερώτημα πώς είναι δυνατόν το πρόβλημα να αποκαταστάθηκε μετά από περίπου οκτώ ώρες, χωρίς να έχει προσδιοριστεί με σαφήνεια ποια ήταν η αιτία της βλάβης και πώς ακριβώς αντιμετωπίστηκε.
Την ίδια στιγμή, σοβαρά ερωτήματα προκαλεί η επιλογή της κυβέρνησης να συγκροτήσει ειδική επιτροπή διερεύνησης, παρακάμπτοντας τον καθ’ ύλην αρμόδιο θεσμικό φορέα, τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ. Η επιλογή αυτή, σε συνδυασμό με την εμπειρία των Τεμπών και την τότε επίμονη αναγωγή των ευθυνών στο «ανθρώπινο λάθος», εντείνει το έλλειμμα εμπιστοσύνης ως προς τη διαφάνεια και την αξιοπιστία της διερεύνησης.
Το διακύβευμα δεν είναι μόνο πολιτικό. Αφορά πιθανές αποζημιώσεις προς επιβάτες και αεροπορικές εταιρείες, αλλά κυρίως το αν θα ληφθούν ουσιαστικά μέτρα ώστε να μην επαναληφθεί ένα αντίστοιχο γεγονός στο μέλλον. Και όσο τα αίτια του black out παραμένουν στο σκοτάδι, τόσο η ανησυχία για την ασφάλεια των πτήσεων παραμένει ανοιχτή.
Νησιωτικότητα, τουρισμός και Ζάκυνθος
Για τα νησιά, και ιδιαίτερα για τη Ζάκυνθο, το ζήτημα της ασφάλειας των πτήσεων δεν είναι μια αφηρημένη τεχνική συζήτηση. Είναι ζήτημα καθημερινής ζωής, κοινωνικής συνοχής και οικονομικής επιβίωσης. Η αεροπορική σύνδεση αποτελεί τον βασικό κρίκο με την ηπειρωτική χώρα, αλλά και τον θεμέλιο λίθο της τουριστικής οικονομίας, από την οποία εξαρτώνται χιλιάδες θέσεις εργασίας και το εισόδημα ολόκληρων τοπικών κοινωνιών. Σε αυτό το πλαίσιο, το black out στο FIR Αθηνών και το θολό τοπίο γύρω από τα αίτιά του προκαλούν εύλογη ανασφάλεια και πλήττουν τη διεθνή αξιοπιστία της χώρας ως ασφαλούς τουριστικού προορισμού.
Ιδιαίτερη ειρωνεία προκαλεί το γεγονός ότι, την ώρα που παραμένουν άλυτα τα θεμελιώδη ζητήματα ασφάλειας των αερομεταφορών, ο κυβερνητικός βουλευτής της Ν.Δ. στη Ζάκυνθο συνεχίζει τις επικοινωνιακές κορώνες περί έργων ύψους 64 εκατομμυρίων ευρώ στο νησί. Όμως κανένα ποσό, καμία εξαγγελία και καμία κορδέλα δεν μπορεί να υποκαταστήσει την εγγύηση ασφαλών πτήσεων, τη θεσμική σοβαρότητα και την αξιοπιστία των υποδομών. Για τη Ζάκυνθο –και για κάθε νησί– η ασφάλεια στον αέρα είναι προϋπόθεση για την οικονομία, τον τουρισμό και την ίδια την καθημερινότητα των κατοίκων.
Και εδώ τίθεται το κρίσιμο ερώτημα: από τα έργα που αφορούν την ασφάλεια της αεροναυτιλίας –συστήματα επιτήρησης και επικοινωνιών, ραντάρ, ζεύξη δεδομένων, διαχείριση εναέριας κυκλοφορίας– πόσα έχουν πράγματι ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, σαφή χρονοδιαγράμματα και δεσμευτικές προθεσμίες υλοποίησης; Διότι χωρίς αυτές τις απαντήσεις, οι εξαγγελίες μένουν λόγια και η ασφάλεια των πτήσεων –ιδίως για τα νησιά– παραμένει επικίνδυνα εύθραυστη.
Δημοσιευθηκε στην εφημερίδα » Ημερα Ζακύνθου»
Ανακάλυψε περισσότερα από ΣΥΡΙΖA - Προοδευτική Συμμαχία - ΝΕ Ζακύνθου
Εγγραφείτε για να λαμβάνετε τις τελευταίες αναρτήσεις στο email σας.
