ΣΥΡΙΖA – Προοδευτική Συμμαχία – ΝΕ Ζακύνθου

• Εργασία πάνω από 55 ώρες/εβδομάδα αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου κατά 35%.

• Ο κίνδυνος καρδιοπάθειας αυξάνεται κατά 17%.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) έχει αναγνωρίσει την επαγγελματική εξουθένωση (burnout) ως εργασιακό φαινόμενο που προκύπτει από χρόνιο ανεξέλεγκτο στρες. Μαζί με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ILO) παρουσίασε το 2021 σε έρευνα τα παραπάνω στοιχεία.

Αν αυτά ισχύουν γενικά, σκεφτείτε τι σημαίνει για τους εργαζόμενους της Ζακύνθου που μέσα στη σεζόν φτάνουν να εργάζονται έξι ή επτά ημέρες τη βδομάδα, 12–13 ώρες την ημέρα»

(*) καρδιολόγος και μέλος της ΚΕ του Συριζα – ΠΣ

Η Ζάκυνθος τα τελευταία χρόνια ζει έντονα το φαινόμενο του υπερτουρισμού. Από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο, εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες κατακλύζουν το νησί, πολλαπλάσιοι του μόνιμου πληθυσμού. Το Ναυάγιο, οι Γαλάζιες Σπηλιές, οι παραλίες με τις θαλάσσιες χελώνες, γίνονται σύμβολα προβολής αλλά και πίεσης πέρα από τα όρια της φέρουσας ικανότητας.

Όπως σημείωνε πρόσφατα ο Guardian (Μάιος 2025): «Η Ζάκυνθος αναδείχθηκε το πιο συνωστισμένο τουριστικό θέρετρο της Ευρώπης, με 149.887 τουρίστες ανά 1.000 κατοίκους». Δηλαδή περίπου 1 κάτοικος ανά 150 τουρίστες στην αιχμή της σεζόν. [1]
Το στοιχείο αυτό αποτυπώνει με τον πιο γλαφυρό τρόπο το χάσμα ανάμεσα στις δυνατότητες του νησιού και στις πραγματικές πιέσεις που δέχεται, με άμεσες επιπτώσεις στο περιβάλλον, στις υποδομές και κυρίως στην εργασία.

Επαγγελματική εξουθένωση (burnout): μια σιωπηλή πανδημία

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) έχει αναγνωρίσει την επαγγελματική εξουθένωση (burnout) ως εργασιακό φαινόμενο που προκύπτει από χρόνιο ανεξέλεγκτο στρες. Μαζί με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ILO) παρουσίασε το 2021 μια έρευνα:
– Εργασία πάνω από 55 ώρες/εβδομάδα αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου κατά 35%.
– Ο κίνδυνος καρδιοπάθειας αυξάνεται κατά 17%.
Αν αυτά ισχύουν γενικά, σκεφτείτε τι σημαίνει για τους εργαζόμενους της Ζακύνθου που μέσα στη σεζόν φτάνουν να εργάζονται έξι ή επτά ημέρες τη βδομάδα, 12–13 ώρες την ημέρα.

Η Ζάκυνθος στην εποχή του υπερτουρισμού

Η Ζάκυνθος υποδέχεται ετησίως πάνω από 1,2 εκατομμύρια επισκέπτες, αριθμός πολλαπλάσιος του μόνιμου πληθυσμού. Οι αφίξεις μέσω αεροδρομίου ξεπερνούν το 1.00.000, ενώ χιλιάδες ακόμη έρχονται με κρουαζιερόπλοια, σκαφή και φέρυ.
Ο υπερτουρισμός λειτουργεί σαν επιταχυντής της επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout). Όσο περισσότεροι τουρίστες φτάνουν, τόσο μεγαλύτερη η πίεση για τους λίγους εργαζόμενους που καλούνται να σηκώσουν δυσανάλογο βάρος.

Το τίμημα

Η εξουθένωση δεν είναι αφηρημένη έννοια. Είναι ο σερβιτόρος που λιποθυμά μετά από 13 ώρες χωρίς διάλειμμα. Είναι η καθαρίστρια που καταρρέει με μυοσκελετικά προβλήματα. Είναι ο οδηγός τουριστικού λεωφορείου που κάνει λάθος μετά από συνεχόμενες βάρδιες. Είναι ο εξουθενωμένος εργαζόμενος στο αεροδρόμιο και στο λιμάνι. Η υπάλληλος του super market και του εμπορικού που υποφέρει από έλλειψη ύπνου. Ο ντελιβερας και ο ταχυμεταφορεας που τρακάρει με το μηχανάκι. Ο αστυνομικός και η νοσηλεύτρια, που νοιώθουν ατελείωτη την βάρδια τους. Οι νέοι άνθρωποι με την ατελείωτη τηλεργασία στις πλατφόρμες. Η οικογενειακή επιχείρηση, που δεν έχει εικόνα τι γίνεται με τα παιδιά και την γιαγιά στο σπίτι.
Και το τίμημα δεν αφορά μόνο τους εργαζόμενους. Ο εξουθενωμένος εργαζόμενος δεν μπορεί να προσφέρει υψηλή ποιότητα υπηρεσιών. Τα λάθη πολλαπλασιάζονται, οι πελάτες δυσαρεστούνται, η φήμη του προορισμού πλήττεται.

Η πολιτική διάσταση: Οι ζωές μας η τα κέρδη τους….

Το 13ωρο δεν είναι «λύση ανάγκης». Είναι μια ακόμα πολιτική επιλογή της κυβέρνησης Μητσοτάκη, που θυσιάζει τους εργαζόμενους στον βωμό του γρήγορου κέρδους. Οι αριθμοί αφίξεων και τα τουριστικά έσοδα μπορεί να εντυπωσιάζουν, αλλά πίσω τους κρύβονται άνθρωποι που καίγονται σωματικά και ψυχικά.
Που για αυτούς ο πλούτος του νησιού, όχι μόνο δεν μοιράζεται δίκαια αλλά γίνεται και το χρυσάφι του βασιλιά Μίδα. Ανώφελος και επικίνδυνο….

Η επερχόμενη καθιέρωση της 13ωρης εργασίας σε έναν εργοδότη, όπως προβλέπει το υπό ψήφιση νομοσχέδιο της Νίκης Κεραμέως, θεσμοθετεί και κανονικοποιεί την εξουθένωση, αντί να την αποτρέψει.
Αν δεν υπάρξουν συλλογικές συμβάσεις εργασίας για όλους, με αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και αμοιβής , εφαρμογή μιας νομοθεσίας προστατευτικές για τους εργαζομένους, συμφωνία με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, τότε η Ζάκυνθος κινδυνεύει να χάσει το μεγαλύτερο της πλεονέκτημα: το ανθρώπινο πρόσωπο της φιλοξενίας.

Το μήνυμα είναι σαφές: ο τουρισμός δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω σε 13ωρα και εξουθενωμένους εργαζόμενους. Γιατί χωρίς αυτούς, χωρίς τη φροντίδα και το χαμόγελό τους, ούτε το Ναυάγιο ούτε οι παραλίες αρκούν για να κρατήσουν ζωντανό το «θαύμα» της Ζακύνθου.

Πηγές
[1] The Guardian (10/5/2025): Greek island of Zakynthos named most crowded resort in Europe, διαθέσιμο στο: https://www.theguardian.com/travel/2025/may/10/greek-island-of-zakynthos-named-most-crowded-resort-in-europe

Βιβλιογραφία
[2] World Health Organization & International Labour Organization (2021). Long working hours and health: systematic review and meta-analysis. Geneva: WHO/ILO.

Περίληψη άρθρου Guardian (10/5/2025)

“Greek island of Zakynthos named most crowded resort in Europe”

Το άρθρο του Guardian βασίζεται σε έκθεση του Which? Travel για τον υπερτουρισμό. Η Ζάκυνθος αναδείχθηκε ο πιο συνωστισμένος τουριστικός προορισμός στην Ευρώπη, με αναλογία 150 διανυκτερεύσεις τουριστών ανά 1 κάτοικο.

Στο ίδιο πλαίσιο, η Μαγιόρκα καταγράφει τις περισσότερες συνολικές διανυκτερεύσεις, ενώ το Παρίσι κατέχει την κορυφή στην «πυκνότητα τουρισμού» με 418.000 διανυκτερεύσεις ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.

Ο Rory Boland (εκδότης του Which? Travel) τονίζει ότι σε πολλούς προορισμούς έχει ξεπεραστεί το σημείο ισορροπίας, με τις αρνητικές συνέπειες του τουρισμού (αύξηση τιμών κατοικίας, αντικοινωνική συμπεριφορά, πίεση στις τοπικές υπηρεσίες) να υπερτερούν των ωφελειών.

Ο καθηγητής Richard Butler (Πανεπιστήμιο Strathclyde) επισημαίνει ότι οι καταγγελίες για τον τουριστικό συνωστισμό δεν είναι καινούριες· ωστόσο, προορισμοί όπως η Βενετία, η Βαρκελώνη ή το Ντουμπρόβνικ υποφέρουν περισσότερο, καθώς δεν είχαν σχεδιαστεί για τόσο μαζικό τουρισμό.

📌 Συμπέρασμα: Η Ζάκυνθος βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της διεθνούς συζήτησης για τον υπερτουρισμό, ως χαρακτηριστικό παράδειγμα προορισμού που δέχεται δυσανάλογες πιέσεις σε σχέση με τον πληθυσμό και τις υποδομές του.