ΣΥΡΙΖA – Προοδευτική Συμμαχία – ΝΕ Ζακύνθου

του Σπύρου Ευστ. Τζαμαρία*

Ο John Adams, ο δεύτερος Πρόεδρος των ΗΠΑ, ανέλαβε λίγο πριν την κήρυξη της Αμερικάνικης επανάστασης για ανεξαρτησία την υπεράσπιση των Άγγλων στρατιωτών που κατηγορήθηκαν για την “Σφαγή της Βοστώνης”. Αμείφθηκε μάλιστα με χρηματικό ποσό που ισοδυναμούσε σε ένα ζευγάρι παπούτσια! Ο Adams διακινδύνευσε την κοινωνική του υπόληψη, σε μία εποχή και σε ένα τόπο που έβραζε εναντίον της μητροπολιτικής Αγγλίας, διότι δεσμευόταν από τις Αρχές του. Οι διαπιστώσεις του σε αυτή τη δίκη, ότι για την απόδοσή δικαιοσύνης θα πρέπει να εμμένουμε στα αντικειμενικά στοιχεία, πέρα από συναισθηματισμούς και ιδεοληψίες καθώς και ότι είναι προτιμότερο να αθωωθεί ένοχος παρά να καταδικαστεί αθώος έχουν διαχρονική απήχηση στην προοδευτική νεοτερικότητα. Ο Adams πίστευε και απόδειξε στο δικαστήριο ότι οι στρατιώτες πυροβόλησαν και σκότωσαν 5 Βοστωνέζους επειδή πανικοβλήθηκαν από τις άγριες διαμαρτυρίες του συγκεντρωμένου πλήθους. Πλήθους εξαγριωμένων αποίκων, τους οποίους ο Άγγλος Βασιλιάς και το Εγγλέζικο Κοινοβούλιο τους θεωρούσαν όχλο, τους επέβαλαν υπέρμετρες οικονομικές υποχρεώσεις στερώντας τους τα πλήρη δικαιώματα των υπηκόων της Βρετανικής Αυτοκρατορίας.
Ωστόσο, ο Adams ήταν ίσως ο πρώτος από του Πατέρες της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας που συνειδητοποίησε το δίκιο του “όχλου”, ότι αυτός ο “όχλος” δεν θα μπορούσε να προκόψει ως αποικία μιας αυτοκρατορίας κοινωνικά διαστρωματωμένης με κληρονομικά οφίκια ούτε ως υπήκοος ενός ξένου Βασιλιά. Αντίθετα έβλεπε να επιτυγχάνεται πρόοδος αν οι άποικοι αποτελούσαν μία ομοσπονδιακή κοινωνία πολιτών! Στην επανάσταση που ακολούθησε ο Adams δεν πολέμησε, δεν έχυσε ο ίδιος αίμα, δεν συμμετείχε δια ζώσης στη βία και σε αντίποινα αλλά ενέκρινε τις ενέργειες της Αμερικάνικής επανάστασης , τις υποστήριξε και τις υπηρέτησε ως πολιτικός και διπλωμάτης, ως αναγκαίες για την επικράτηση της Ανεξαρτησίας.
Με πολιτικούς όρους της σύγχρονης Ελλάδας η ιστορία του Adams αρχίζει με την πεποίθηση ότι “θα σας ταράξουμε στην νομιμότητα” και εξελίσσεται με την αποδοχή της βίας εναντίον εκείνου που μέχρι πρότινος εθεωρείτο, ακόμη και από τον ίδιο, η “νόμιμη εξουσία”.
Βεβαίως δεν αναφέρομαι στον John Adams για να υπερασπιστώ τη βία, ούτε για να συνηγορήσω στην αυτονόητη υποχρέωση για Εθνική Ανεξαρτησία. Αναφέρω την ιστορία του δεύτερου Προέδρου των ΗΠΑ για να στοχαστούμε πως εξελίσσονται τα γεγονότα και οι αντιλήψεις υπό την πίεση κοινωνικών αντιθέσεων, όταν μάλιστα επιχειρείται η επιβολή συμφερόντων από τρίτες χώρες. Η Ιστορία βρίθει από παρόμοια παραδείγματα και ο κίνδυνος ανεξέλεγκτων καταστάσεων, πέραν από τις ειλικρινείς (πόσο μάλλον τις ανειλικρινείς ή ακόμα επίβουλες ) προθέσεις των πρωταγωνιστών είναι πραγματικός. Η σύγκριση με την εποχή και τα δεινά που διανύουμε δεν χρειάζεται περισσότερα σχόλια και φοβούμαι ότι “την ιστορική νομοτέλεια φυγείν αδύνατον”. Θα ήταν λοιπόν καλό εμείς οι πολίτες να επιβάλουμε στους κυβερνώντες φρόνηση πριν οδηγηθούμε σε μη αναστρέψιμες πορείες. Τουλάχιστον, το χρωστάμε τόσο στους πατεράδες και προγόνους μας όσο και στο μέλλον των παιδιών μας.

Ο αγανακτισμένος “σπουδαστικός όχλος”
Ας πάρουμε ως παράδειγμα τα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα. Φοβούμαι ότι, αν δεν αλλάξουμε πορεία, πολύ σύντομα οι πανεπιστημιακοί θα βρεθούν αντιμέτωποι με διλήμματα παρόμοια με εκείνα που αντιμετώπισε ο John Adams. Όταν έμαθα μάλιστα ότι φασιστικές οργανώσεις προγραμματίζουν την κάθοδό τους στις φοιτητικές εκλογές αισθάνθηκα την καταιγίδα να πλησιάζει.
Έχω εκφράσει πολλάκις στο παρελθόν τη ριζική διαφωνία μου με τις μεθόδους και τακτικές που εφαρμόζει το λεγόμενο φοιτητικό και μαθητικό κίνημα, καταδικάζω την κατάληψη για ψύλλου πήδημα, την βίαιη επιβολή αποφάσεων στα ακαδημαϊκά όργανα, τον προπηλακισμό καθηγητών και μέμφομαι τους φοιτητές που δεν διεκδικούν, δυναμικά, ουσιαστικό περιεχόμενο σπουδών και υποβαθμίζουν τις διεκδικήσεις τους σε “διευκολύνσεις”. Ωστόσο στέκομαι αλληλέγγυος σε φοιτητές και μαθητές για την δίκαιη αγανάκτησή τους, καταδικάζω με βδελυγμία την εμπορευματοποίηση της εκπαίδευσης, την καταστολή της παιδείας και την απαξίωση των σπουδών. Καταδικάζω την υποκρισία των κυβερνήσεων να απαιτούν έργο χωρίς χρηματοδότηση, δεοντολογία στο περιβάλλον του πελατειασμού που επέβαλαν και συνεχίζουν να υποθάλπουν. Επειδή ακριβώς πιστεύω ότι το κοινωνικό περιεχόμενο σε παιδεία και εκπαίδευση δημιουργεί τις δυναμικές προϋποθέσεις για το γίγνεσθαι της κοινωνίας μας (και όχι η ελευθερία ή καλύτερα η ελευθεριότητα της αγοράς) καταλαβαίνω γιατί οι νεολαίοι μαθητές και φοιτητές, υπό τις συνθήκες που επεβλήθησαν στην εκπαίδευση, είτε ρέπουν στην αδράνεια και απογοήτευση ή εξαγριώνονται και χάνουν το μέτρο. Οι σπουδαστές και οι μαθητές όμως έχουν δίκιο στις διαπιστώσεις τους για το επίπεδο δημόσιας εκπαίδευσης που τους παρέχουμε και για την αιτία των προβλημάτων αυτής της εκπαίδευσης. Αντιθέτως, οι παρελθούσες κυβερνήσεις καθώς και η σημερινή τρικομματική κυβέρνηση επωμίζονται το μέγιστο της ευθύνης για την παρακμή των Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, την πλήρη ευθύνη για τις λανθασμένες εκπαιδευτικές πολιτικές και την ενοχή για την απαξίωση της δημόσιας εκπαίδευσης.
Τα πρόσφατα γεγονότα στο ΤΕΙ Πάτρας, που διαφημίστηκαν ευρέως από τις τηλεοράσεις μας, ενώ αναδεικνύουν “έλλειμμα παιδείας”, έλλειψη στοχοθεσίας και τακτικής στους φοιτητές μας, επ” ουδενί δεν δικαιώνουν το “Σχέδιο Αθηνά”, την λεγόμενη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση ούτε την κυβερνητική πολιτική στην παιδεία. Κάνετε λάθος όσοι νομίζετε ότι “ο φοιτητικός όχλος” έχει άδικο να διαπιστώνει ότι είναι απλώς “εμπόρευμα” για το οποίο φορολογούνται επαχθώς οι γονείς τους, έστω και εάν συμπεριφέρεται εντελώς λανθασμένα ή απαράδεκτα Το πρόβλημα δεν καλύπτεται πίσω από την κακομαθημένη νεανική συμπεριφορά διότι η παιδεία και η εκπαίδευση είναι κομμάτι του εθνικού μας πλούτου που ξεπουλιέται. Και σε αυτό το σημείο της όξυνσης, των ενεργειών χωρίς μέτρο και της καταστροφικής κυβερνητικής πολιτικής ετοιμάζεται να εισέλθει επί σκηνής η Χρυσή Αυγή.
Νομίζω ότι ελάχιστοι θα διαφωνήσουν πως στην συνέχεια θα επέμβουν τα όργανα καταστολής λόγω των αιματηρών συμπλοκών που θα προκληθούν, δήθεν για να αποκατασταθεί η νομιμότητα, υποκαθιστώντας την ανάγκη ανασυγκρότησης του πανεπιστημίου σε επιβολή κάποιου καθεστώτος “τάξης και ηθικής”! Τότε ο καθένας στο πανεπιστήμιο, όσο νηφάλια προσηλωμένος στην επιστήμη του και στις σπουδές του θέλει να παραμείνει, θα αναγκαστεί είτε να λουφάξει ή θα πάρει ανοικτά μέρος και η σύγκρουση συμφερόντων θα εξελιχθεί βιαίως. Είναι άχαρος ο “ρόλος της Κασσάνδρας” αλλά το πρόβλημα έγκειται στο ότι καθόμαστε σε ένα καζάνι που βράζει και δεν μπορεί να εκτονωθεί με τα πάρτι της φοιτητικής παράταξης της ΝΔ ούτε με τις μεταρρυθμιστικές ασκήσεις επί χάρτου. Η πρόσφατη Νεοελληνική και Ευρωπαϊκή ιστορία έχει, πολλές φορές, δείξει ότι το πανεπιστήμιο είναι ο πρώτος χώρος στον οποίο θα εκφραστεί, και μάλιστα συγκρουσιακά, η υποβόσκουσα, κυρίαρχη κοινωνική (ακόμα και εθνική) αντίθεση συμφερόντων. Επικαλούμενος λοιπόν την πρόσφατη ιστορική εμπειρία θα προβλέψω επίσης πως μια τέτοια σύγκρουση, εάν εξελιχθεί στα πανεπιστήμια, θα γενικευτεί σε όλους τους τομείς της κοινωνικής δραστηριότητας.

Αντιθέσεις και Σύγκρουση
Είτε μας αρέσουν ή δεν μας αρέσουν οι όροι “μνημονιακός” και “αντιμνημονιακός” , το κύριο πολιτικό δίλημμα στην Ελλάδα εκφράζεται σήμερα ως αποδοχή ή απόρριψη των έξωθεν μνημονιακών επιβολών. Έστω και εάν αυτό το δίλημμα ανάγεται επί της ουσίας στην σύγκρουση κοσμοθεωριών, στην σύγκρουση της “αχαλίνωτης αγοράς” με το “κοινωνικό κράτος”. Επιπλέον, λόγω ακριβώς της “έξωθεν” παρέμβασης, το δίλημμα αποκτά εθνικά χαρακτηριστικά. Εν τούτοις η σημερινή κοινωνική κρίση αφορά σε περισσότερα “έθνη”, σε ολόκληρη την Μεσογειακή περιφέρεια που υφίσταται την επιβολή πολιτικής από ένα σκληρό Γερμανο-στραφές πυρήνα. Βεβαίως, η αντίθεση συμφερόντων δεν αντανακλά υπαρκτές διαφορές μεταξύ λαών αλλά σε επιβολή συμφερόντων υπερεθνικών οικονομικών ομάδων και στην πολιτική τους έκφραση από κυβερνήσεις. Αλλά μήπως και η σύγκρουση της Αγγλίας με τους Αμερικάνους αποίκους της, σε άλλες βέβαια εποχές, δεν εξελίχθηκε με παρόμοιους όρους; μεταξύ της Αγγλίας του Γεωργίου Γ” και των ρέμπελων αποίκων, οι οποίοι στη συνέχεια θα έβλεπαν εαυτούς ως Έθνος υπό την ιδεολογική καθοδήγηση αστών επαναστατών συμπεριλαμβανόμενου και του John Adams; Το γεγονός ότι η Αμερικανική Ανεξαρτησία αποτελεί φαινόμενο της χαραυγής του καπιταλισμού, το γεγονός ότι η πρόσφατη πολιτική ιστορία των ΗΠΑ είναι ιδιαίτερα πλούσια σε ιμπεριαλισμό δεν αναιρεί τις φαινοτυπικές ομοιότητες μεταξύ του σημερινού αντιμνημονιακού μετώπου με το τότε Αμερικάνικο αντι-αποικιακό μέτωπο. Βεβαίως τότε, όπως και τώρα, υπήρξε μερίδα των αποίκων που θεώρησαν ότι συνεχείς διαπραγματεύσεις με το Στέμμα θα βελτίωναν την θέση των αποικιών στην αυτοκρατορία. Ωστόσο, τότε απουσίαζε το “εθνικιστικό χαρτί”. Φασιστικά πολιτικά μορφώματα τα οποία μπορούν σήμερα να διαχειρίζονται την αγανάκτηση του “πλήθους”, να της προσδίδουν εθνικιστική ταυτότητα και να την διοχετεύουν εναντίον της ίδιας της Δημοκρατίας και του πολίτη.
Εν τοιαύτη περιπτώσει υπάρχει υπαρκτός κίνδυνος η σύγκρουση στην κοινωνία μας να αποβεί αναπόφευκτη και δεν αποσοβείται από την συμμετοχή της ΔΗΜΑΡ στην κυβέρνηση. Η συγκρουσιακή διάθεση τροφοδοτείται με την συνεχή επιβολή νέων υφεσιακών μέτρων, την επέκταση της “φτωχοποίησης” του πολίτη και εν γένει με τις πολιτικές επιλογές της “μνημονιακής κυβέρνησης”. Το κυβερνητικό στρατόπεδο επιλέγει την αμετροέπεια σε επιλογή μεθόδων, τόσο στο κοινοβούλιο όσο και στην αντιμετώπιση απεργιών και κινητοποιήσεων. Επενδύει στην προπαγάνδα πολιτικής και ηθικής απαξίωσης των αντιπάλων του, στην επιβολή φοβικού συνδρόμου στους πολίτες με την βοήθεια έξωθεν εκβιασμών. Επιμένει ιδιαίτερα να εμφανίζει την βίαιη καταστολή ως επιβολή “νόμου και τάξης” έστω και εάν κινείται στα όρια (ακόμα και εκτός ορίων) των συνταγματικών κανόνων. Το δημιουργούμενο κλίμα ευνοεί τη δραστηριοποίηση φασιστικών ομάδων, εν ονόματι του φυλετικού νόμου και της ρατσιστικής τάξης, που με την σειρά τους συνεισφέρουν στον φαύλο κύκλο της αντί-δημοκρατικής ανωμαλίας.

“Τι να κάμουμε”
Αν λοιπόν διδασκόμαστε κάτι από την Ιστορία και την Πολιτική θα πρέπει να αλλάξουμε ρότα. Η επιμονή στις μνημονιακές πολιτικές, πέραν από το οικονομικό αδιέξοδο, δημιουργεί προϋποθέσεις εσωτερικής σύγκρουσης με καταστροφικές συνέπειες για την κοινωνία. Στο “διαίρει και βασίλευε” των μνημονιακών πολιτικών (λες και θα λυθούν προβλήματα των ανέργων ή της αποδοτικότητας των υπηρεσιών του κράτους αν απολυθούν 15000 δημόσιοι υπάλληλοι!) μόνο η ενότητα ενός ευρέος αντιμνημονιακού μετώπου μπορεί να αντισταθεί. Με ένα μανιφέστο αρχών, το οποίο αντιτείνει στα σοφίσματα της λεγόμενης (ανύπαρκτης) “μεταρρύθμισης με συνεχή διαπραγμάτευση” τις αδιαπραγμάτευτες αρχές λειτουργίας ενός κοινωνικού κράτους, με αφετηρία και αποδέκτη τον πολίτη. Αρχών που καταστρατήγησαν οι κυβερνώντες του παρελθόντος για να στελεχώσουν το Δημόσιο με κομματικούς συγγενείς. Με στόχους, την ανασυγκρότηση του κοινωνικού και παραγωγικού ιστού της χώρας μας. Στην εγχώριο σύγκρουση ωθούμαστε από εκείνες τις δυνάμεις που αποδέχονται ότι η φτωχοποίηση του λαού μας, η περιθωριοποίηση του πολίτη (του δήθεν άξιου τιμωρίας πολίτη, του δήθεν πολίτη με ρόλο αποκλειστικά φορολογούμενου) και η ύφεση στην οικονομία μας μπορούν να αποτελέσουν συρμούς προόδου. Και από εκείνους οι οποίοι, ελπίζοντας σε κάποιο θαύμα, υπαναχωρούν στους τροϊκανούς εκβιασμούς για να κερδίσουν κυβερνητικό χρόνο. Αντιθέτως, ένα ευρύ, αντιμνημονιακό, δημοκρατικό μέτωπο ενώνει το λαό μας για την άμεση ανασυγκρότηση της χώρας και για την διεκδίκηση της προόδου μας. Βεβαίως και οι έξωθεν αντίπαλοι είναι ισχυροί αλλά δεν είναι μόνο δικοί μας αντίπαλοι. Είναι αντίπαλοι όλων των Ευρωπαϊκών λαών και ιδιαίτερα των λαών του Ευρωπαϊκού Νότου. Πιστεύω ότι αποτελεί καθήκον της Αριστεράς η οικοδόμηση αυτού του μετώπου και μάλιστα τάχιστα. Επαφίεται στις Δημοκρατικές δυνάμεις, στα κόμματα τις Αριστεράς, και ιδιαίτερα στον ΣΥΡΙΖΑ να διαμορφώσουν το μανιφέστο αρχών, πυρήνα συσπείρωσης του Δημοκρατικού λαού μας. Όσον δε αφορά στην πολιτική στρατηγική και στοχοθεσία, θα επισημάνω την πεποίθησή μου ότι το μείζον, σημερινό πρόβλημα δεν είναι ο χαρακτήρας και η οικοδόμηση του σοσιαλισμού αλλά η επιβίωση της δημοκρατικής κοινωνίας και του κοινωνικού κράτους, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά στην Ευρώπη.

*Ο Σπύρος Ευστ. Τζαμαρίας είναι Καθηγητής Αστροσωματιδιακής Φυσικης στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο

Πηγη: Ημέρα τση Ζάκυθος