ΣΥΡΙΖA – Προοδευτική Συμμαχία – ΝΕ Ζακύνθου

Τη συνέντευξη πήρε
ο Στάθης Κουτρουβίδης

Έχουμε ένα σκάνδαλο μπροστά μας. Τι αποκαλύπτει η τομή του;
Συνδέεται καταρχάς, άμεσα, με τον τρόπο που διαχρονικά μεταχειρίστηκαν τα δύο πρώην μεγάλα κόμματα το κράτος. Έναν τρόπο ιδιοκτησιακό και αυθαίρετο, που συνάδει μ’ αυτό που λέγαμε πάντα «πελατειακό κράτος», κράτος φέουδο. Βαθμιαία, διαμορφώθηκε μια συμπεριφορά αυτών των ανθρώπων του δικομματισμού, η οποία τους οδηγούσε κάθε φορά σε χειρότερη διαχείριση, πιο αδιαφανή, πιο αυθαίρετη. Ένας υπουργός, χωρίς να δίνει αναφορά σε κανέναν, χωρίς να καταγράφει επισήμως τις ενέργειές του, χωρίς να τηρεί πρωτόκολλο συμπεριφέρεται σαν να βρίσκεται στη σφαίρα του ιδιωτικού!
Το δεύτερο ζήτημα είναι ότι, επίσης διαχρονικά, το ελληνικό κράτος όχι απλώς ανέχθηκε τη φοροδιαφυγή, ή και την υπέθαλψε, αλλά την ενέταξε στη δομή του. Διότι μέσα από τη φοροδιαφυγή γίνεται μια επανεπένδυση μαύρων κεφαλαίων τα οποία αξιοποιούσε ακόμη και για τη στήριξή του και την παραγωγική του υπόσταση αλλά και διότι μέσω αυτής χρηματιζόταν και τροφοδοτείτο ένα πολιτικό κατεστημένο, υλοποιόνταν μέσω αυτής της διαδικασίας η λεγόμενη διαπλοκή. Ο δίαυλος αυτός, ασφαλώς, έκανε πλουσιότερους κάποιους. Αυτές είναι οι τρεις πηγές γένεσης του σκανδάλου που εξετάζουμε.

Κάνει εντύπωση, ωστόσο, ότι τα μέχρι τώρα γνωστά επίδικα δεν ήταν και τόσο σπουδαία, μπροστά μάλιστα στη βλάβη που θα προκληθεί στο σύστημα.
Η βλάβη είναι μεγάλη και έχει ήδη συντελεστεί, κατά τη γνώμη μου. Ο τρόπος που ενήργησαν, που μεθόδευσαν αυτή την ιστορία, μας επιτρέπει να πιθανολογήσουμε ότι υπάρχουν πέραν των γνωστών κι άλλα που ήθελαν να προστατεύσουν. Τα κενά που ως τώρα έχουν εντοπισθεί, ακόμη και για τον αριθμό του καταλόγου, είναι πoλλά.

Η κυβέρνηση κάνει καθαρά πολιτική επιλογή. Μπορεί όμως αυτή να αντέξει ως το τέλος; Η ευστάθειά της είναι ασθενής.
Η συγκυβέρνηση θέλει να προστατεύσει τη δική της ευστάθεια. Μετά από τη διαχείριση της υπόθεσης σχεδιάζει να δώσει ένα σήμα στην κοινωνία ότι επιδεικνύει μηδενική ανοχή και, συγχρόνως, να διατηρήσει η ίδια τη συνοχή της. Ξέρουν στο Μαξίμου πολύ καλά ότι οποιαδήποτε απόδοση ευθυνών στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ διαλύει τη συγκυβέρνηση. Δεν έχουν και την κουλτούρα κυβερνήσεων άλλων κρατών, που όταν υπάρξει παρόμοια εμπλοκή τη διαχωρίζουν από την άσκηση κυβερνητικής πολιτικής και προχωρούν στη διαλεύκανσή της από τη δικαιοσύνη. Στον δικό μας νόμο περί ευθύνης υπουργών εμπλέκεται άμεσα η Βουλή σε ανακριτικά και εισαγγελικά καθήκοντα, αφήνοντας έτσι ένα πεδίο για παζάρια μεταξύ των πολιτικών παρατάξεων. Η μια κάνει «χάρες» στην άλλη συμπεριλαμβανόμενης και της αθώωσης. (Η Βουλή θα έπρεπε να αποφαίνεται για την άρση ή όχι της ασυλίας των πολιτικών. Από εκεί και πέρα να είναι αποκλειστικά δουλειά της δικαιοσύνης). Θα μπορούσαν, έστω και υποκριτικά, να δηλώσουν ότι για τις πιθανές ευθύνες άλλων πολιτικών προσώπων πέραν του Παπακωνσταντίνου, θα έπρεπε να συσταθεί μια εξεταστική επιτροπή. Το κλείνουν όμως κι αυτό ερμητικά. Είναι εντυπωσιακό ότι ενώ ο φάκελος για το ζήτημα της διαχείρισης της λίστας είχε προηγηθεί της αποκάλυψης της νόθευσής της –υπενθυμίζουμε ότι οι κ. κ. Διώτης και Καπελέρης έχουν κληθεί να καταθέσουν ως ύποπτοι– τώρα με την πρόταση της συγκυβέρνησης επιδιώκεται να βγάλουν από τη μέση το πολύ σημαντικό ζήτημα της διαχείρισης. Χτίζουν ένα πραγματικό τείχος προστασίας.

Ποιο το σκεπτικό της πρότασης του ΣΥΡΙΖΑ;
Είναι μια υπεύθυνη και ολοκληρωμένη προσέγγιση του όλου ζητήματος. Ξεκινάει από το τι συμβαίνει στην κοινωνία, η οποία βρίσκεται στα όρια της απόγνωσης, και στη βάση αυτή διαπιστώνεται με έναν τρόπο τραγικό ότι το κράτος, όπως το αντιλαμβάνεται ο απλός πολίτης, είχε και άλλες επιλογές απ’ αυτή που υλοποιεί και τον κάνει να υποφέρει. Δηλαδή, η πάταξη της φοροδιαφυγής δεν ήταν ένα τόσο φοβερό έργο αλλά το στοιχειώδες: πώς άλλες χώρες αξιοποίησαν τα αντίστοιχα στοιχεία με τη λίστα Λαγκάρντ, νόμιμα, χωρίς τυμπανοκρουσίες και προστατεύοντας τα προσωπικά δεδομένα και των καταθετών; Το ελληνικό κράτος, έχοντας στη διάθεσή του κι άλλες λίστες, όχι μόνο καθυστερεί την αξιοποίησή τους, αλλά τα διαθέσιμα στοιχεία τα καταστρέφει.

Κατά τον ΣΥΡΙΖΑ, λοιπόν, υπάρχει αδράνεια, ολιγωρία.
Από εκεί ξεκινάμε. Θέλω να αναφέρω το εξής: όταν ρωτήθηκε ο κ. Καπελέρης για το ΣΔΟΕ μας είπε στη Βουλή ότι με τη δυνατότητα που έχει είναι αδύνατο να προλάβει το έργο που προκύπτει από τις λίστες. Άρα, είναι επιλογή να υπάρχει αδυναμία, να διαφεύγει τεράστιας αξίας φορολογητέα ύλη. Δεν μπορούσε το ΣΔΟΕ, διότι δεν ήθελε η πολιτική ηγεσία να μπορεί.

Ο ΣΥΡΙΖΑ αναζητά, όμως, και τις ποινικές ευθύνες.
Ασφαλώς τις αναζητάμε, με μεγάλη προσοχή και υπευθυνότητα. Τη Δευτέρα θα δοθεί η πρότασή μας στη δημοσιότητα. Τα δύο πολιτικά πρόσωπα που θα αφορά, ήταν οι κύριοι διαχειριστές του ζητήματος που εξετάζουμε και αποδεδειγμένα τα πρόσωπα που κατείχαν τη λίστα Λαγκάρντ κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα, ως υπουργοί Οικονομικών. Οι ευθύνες της μη αξιοποίησης της λίστας προκύπτουν ευθέως και πανηγυρικά από το ως τώρα υλικό, από την εξέταση των προσώπων που προσήλθαν να καταθέσουν στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής.
Ασφαλώς, δεν είναι ίδιες οι ευθύνες. Τον κ. Παπακωνσταντίνου βαραίνει τώρα και η υπόθεση της αλλοίωσης, είναι επιπλέον επιβαρυντικό στοιχείο. Ο τρόπος, όμως, που διαχειρίστηκε όλη την υπόθεση συνιστά τη δική του ευθύνη ανεξάρτητα από την αλλοίωση.
Ο κ. Βενιζέλος αποδεδειγμένα παραλαμβάνει τη λίστα από τον κ. Διώτη τον Αύγουστο 2011 και την κράτησε στο συρτάρι του ένα χρόνο και δυο μήνες. Μετά το θόρυβο που γίνεται την παραδίδει στο γραφείο του Πρωθυπουργού και από εκεί διαβιβάζεται στον ΣΔΟΕ και τους οικονομικούς εισαγγελείς. Πέρα απ’ αυτά που υποστηρίζει ο κ. Διώτης ότι συμφώνησαν δηλαδή πως αυτό δεν είναι ένα αξιοποιήσιμο στοιχείο – ο κ. Βενιζέλος δεν το αποδέχεται αυτό, λέγοντας μάλιστα ότι περίμενε να συνεχίζεται η έρευνα των ονομάτων της λίστας – δεν μπορεί να δώσει μια απάντηση στο γιατί επί μακρό διάστημα δεν ρωτάει τι γίνεται με την έρευνα. Το δεύτερο, είναι ότι σε ερωτήσεις στη Βουλή ακόμη και σε βουλευτές του ΠΑΣΟΚ απαντάει αφηρημένα, δεν λέει ότι ναι υπάρχει η συγκεκριμένη λίστα, γίνεται έλεγχος κ.τ.λ. Συνάγει κανείς ότι κράτησε το στοιχείο χωρίς να ενημερώνει και χωρίς να έχει πρόθεση λογοδοσίας, πολύ περισσότερο δεν το παρέδωσε, όπως είχε υποχρέωση στον επόμενο υπουργό Οικονομικών βλάπτοντας το Ελληνικό Δημόσιο από τη μη είσπραξη των προβλεπομένων φόρων.

Πώς απαντά ο ΣΥΡΙΖΑ στην πολιτική κατηγορία που του απευθύνεται; Το Μαξίμου μίλησε και για πολιτικό τυχοδιωκτισμό.
Θα πω το εξής, δανειζόμενος μια ιδέα από τον Μαρξ: η ιστορία επαναλαμβάνεται σαν φάρσα. Οι εμπνευστές αυτής της αμυντικής γραμμής δεν υπολογίζουν ότι δεν βρισκόμαστε στο 1989 αλλά στο 2013. Και ότι υπάρχει ένα άλλο ΠΑΣΟΚ, ξεκομμένο από τη λαϊκή βάση, με άλλη ηγεσία κτλ. Δεύτερον, η κοινωνία υποφέρει από την πολιτική του. Τρίτον, ότι εδώ που φτάσαμε δεν ήταν λόγω της κακής μας μοίρας, αλλά λόγω οικονομικών και πολιτικών επιλογών του δικομματισμού σε συναντίληψη με την τρόικα, και της εκτεταμένης διαπλοκής και διαφθοράς του πολιτικού συστήματος. Νομίζουμε ότι αυτό αρκεί.

Υπάρχουν και οι δισταγμοί δικών μας στελεχών για την ακολουθητέα πολιτική στο ζήτημα των παραπομπών.
Εν μέρει αυτοί οι δισταγμοί έχουν μια ιστορικότητα, εδράζοντας στα γεγονότα του 1989, στον τρόπο που μπήκαν τότε ζητήματα κάθαρσης. Όντως, ο όλος χειρισμός κατέληξε στο να ενισχυθεί το ΠΑΣΟΚ. Δεν θα πρέπει, όμως, κατά τη γνώμη μου, να γίνονται ιστορικές αντιστοιχήσεις, όταν οι διαφορές είναι μεγάλες και η κοινωνική πραγματικότητα εντελώς διαφορετική. Οδηγός τότε των εξελίξεων ήταν η Δεξιά, ενώ η – διφυής – Αριστερά είχε άλλη προσέγγιση των κοινωνικών και πολιτικών πραγμάτων που δεν έχει καμία σχέση με τις προσεγγίσεις του ΣΥΡΙΖΑ τώρα, ιδίως για το πώς αλλάζουν οι πολιτικοί συσχετισμοί, αν αυτό μπορεί να συντελεστεί εκτός κοινωνίας κτλ.
Επρόκειτο για άλλη σύλληψη, ήταν άλλο το σημείο εκκίνησης. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει όλα τα εχέγγυα να μπει μπροστά στην υπόθεση αυτή, είναι ένας οργανισμός που δεν έχει ανάγκη να ισοσκελίσει ευθύνες, να καλύψει τίποτε. Είναι απολύτως καθαρός. Οι δυνάμεις του συστήματος έχουν να αντιμετωπίσουν μια άλλη πολιτική δύναμη, που μάλιστα θέτει ζητήματα υπερώριμα στη συνείδηση της κοινωνίας, γι’ αυτό και ανησυχούν πάρα πολύ. Τα ζητήματα της διαφθοράς, της διαπλοκής και της κάθαρσης, σ’ αυτό το επίπεδο, μόνο η Αριστερά, ο ΣΥΡΙΖΑ με τους ανθρώπους του, μπορεί να τα θέσει, διότι στο αξιακό μας οπλοστάσιο είναι η καθαρότητα του πολιτικού παιχνιδιού και των όρων με τους οποίους διεξάγεται.

Πηγή: Εφημερίδα Εποχή