ΣΥΡΙΖA – Προοδευτική Συμμαχία – ΝΕ Ζακύνθου

Άγγελος Κούρος

17/12/2012

Το φορολογικό νομοσχέδιο που καταθέτει προς ψήφιση η τριμομματκή κυβέρνηση βρίσκεται σε συνέπεια με τις αρχές του άκρατου νεοφιλελευθερισμού, αποτελεί τη λογική συνέχεια των οικονομικών της προτάσεων στα υπόλοιπα πεδία της οικονομίας, ενώ η βαθιά οικονομική και κοινωνική κρίση που διαπερνά τη χώρα έδωσε στον Αντώνη Σαμαρά το άλλοθι της πλήρους υιοθέτησης των φορολογικών αιτημάτων και προτάσεων του ΣΕΒ. Κοντολογίς, είναι μια πρόταση φορολογικής πολιτικής που δεν υπερβαίνει, ούτε απαντά στις αιτίες της κρίσης, και αν θέλαμε να δώσουμε το στίγμα της θα έπρεπε να σταθούμε σε δυο διακριτά της χαρακτηριστικά.

Το πρώτο είναι ότι, σε πολλά της σημεία αποτελεί μια επανάληψη παλαιότερων αποτυχημένων συνταγών (που έχουν εφαρμοστεί είτε στην Ελλάδα, είτε σε άλλες χώρες) και έχουν αποφέρει τραγική μείωση των δημοσίων εσόδων και (ως λογική συνέχεια) επιφέρουν τραγική μείωση του κοινωνικού κράτους.

Το δεύτερο είναι ότι δεν επιφέρει απλά κάποιες αλλαγές στην ασκούμενη φορολογική πολιτική, αλλά αλλάζει πλήρως την φιλοσοφία της φορολογίας, όπως την γνωρίζαμε ως τώρα, και δημιουργεί μια καινοφανή κατάσταση, όπου πλέον νέες αρχές θα καθορίζουν τους φόρους που θα καταβάλουν οι πολίτες και οι επιχειρήσεις.
Παρουσιάζοντας, συνοπτικά, στα δυο πεδία της φορολογίας την παραπάνω αλλαγή της φιλοσοφίας της φορολογίας- που παράλληλα συμπλέκεται με μια αδυσώπητη φορομπηχτική πολιτική- θα πρέπει να σταθούμε στα εξής:

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ

Η ολοκληρωτική κυριαρχία της εισπρακτικής λογικής, έναντι οποιονδήποτε γνωστών και παραδεχτών αρχών της φορολογίας θα επιφέρει αύξηση των αδικιών, εμβάθυνση της ταξικότητας και μεγέθυνση της φοροδιαφυγής, ενώ η πολυπλοκότητα και η αστάθεια του φορολογικού συστήματος θα παραμείνουν τα γνώριμα χαρακτηριστικά του. Βασική αιτία όλων των παραπάνω είναι ότι στο νέο φορολογικό σύστημα που προωθείται, τα φυσικά πρόσωπα θα πάψουν να φορολογούνται για τα εισοδήματά τους από όλες τις πηγές, με βάση μία ενιαία φορολογική κλίμακα. Κάθε κατηγορία εισοδήματος θα φορολογείται αυτοτελώς. Αυτό συνιστά μια εντυπωσιακή ανατροπή: το συνολικό εισόδημα των φορολογουμένων δεν θα αποτελεί τη βάση της φοροδοτικής τους ικανότητας. Η φοροδοτική ικανότητα θα προσδιορίζεται από τον τύπο του εισοδήματος (μισθός, εισόδημα αυτοαπασχολούμενων, έσοδα από ακίνητα, τόκοι καταθέσεων, έσοδα από μερίσματα) χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το συνολικό εισόδημα που ο φορολογούμενος αποκτά. Αυτό στην πράξη σημαίνει αύξηση της αντίστροφης προοδευτικότητας της φορολογίας. Η άμεση φορολογία θα αποκτήσει, έτσι, τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της έμμεσης φορολογίας. Ακόμα και ένα πολύ μικρό εισόδημα θα καταβάλει φόρους, όπως καταβάλει φόρο ΦΠΑ και ο μεγαλοεισοδηματίας και αυτός που έχει εισόδημα κάτω από το όριο της φτώχειας. Η αδικία του φορολογικού συστήματος δεν θεραπεύεται αλλά διευρύνεται με, πραγματικά, δραματικό τρόπο.

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Σε αυτό το πεδίο η νέα φιλοσοφία πραγματώνεται με το επιχείρημα ότι όλες οι επιχειρήσεις είναι απλά επιχειρήσεις (είτε είναι Α.Ε, Ε.ΠΕ, Ο.Ε, Ε.Ε, ατομικές ή ελεύθεροι επαγγελματίες) και ως εκ τούτου πρέπει φορολογικά να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο, περίπου, τρόπο. Άρα 26% φορολόγηση και των ελεύθερων επαγγελματιών από το πρώτο ευρώ, όσο και ο συντελεστής των αδιανέμητων κερδών των Α.Ε. Η φορολογική αρχή πρέπει να αντιμετωπίζει όλες τις επιχειρήσεις ισότιμα, κρατώντας μια ουδέτερη στάση.

Στην πράξη όμως, η αντιμετώπιση των επιχειρήσεων ως κάτι ενιαίου και ομοειδούς, θα επιφέρει τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα. Θα συνδράμει στην εξόντωση των μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων και στην αύξηση του μεριδίου της αγοράς από τις πολυεθνικές εταιρίες, ενώ παράλληλα θα αυξήσει την ανισοκατανομή του εισοδήματος.

Ο λόγος για την παραπάνω μη ουδέτερή λειτουργία της φορολογίας είναι ότι η φορολογική αντιμετώπιση των επιχειρήσεων, σχετίζεται με πολλά πράγματα και όχι μόνο με τους συντελεστές φορολόγησης. Οι συντελεστές φορολόγησης είναι, ίσως, το τελευταίο στοιχείο που καθορίζει τους φόρους που θα καταβάλουν, κυρίως, οι πολυεθνικές επιχειρήσεις. Οι εκτεταμένες δυνατότητες διεθνοποιημένης φοροαποφυγής και φοροδιαφυγής που έχουν οι μεγάλες επιχειρήσεις, με την χρήση ενός συστήματος υπεράκτιων εταιριών που απλώνονται σε όλο τον πλανήτη, με την δυνατότητα των ενδοομιλικών συναλλαγών για την μεταφορά των κερδών τους εκτός χώρας και σε συνδυασμό με ένα ελεγκτικό θεσμικό πλαίσιο που είναι σκόπιμα εξαιρετικά αδύναμο –τόσο σε εθνικό, όσο και σε διεθνές επίπεδο- θα προσδώσουν ασύγκριτα πλεονεκτήματα σε αυτές, σε σχέση με τις μικρές επιχειρήσεις. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η φορολογική εξίσωση ενός υδραυλικού με μια πολυεθνική, αποτελεί το αντίστοιχο της εξίσωσης του Δαβίδ και του Γολιάθ, χωρίς όμως την παραμυθία της θείας πρόνοιας.

Κείμενο Κριτικής αξιολόγησης για το νέο φορολογικό νομοσχέδιο